Şüurlu istehlakın növbəti dövrü

Mastercard-ın yeni təhlili göstərir ki, əlverişlilik, davamlılıq və brend etibarı istehlakçı davranışlarını formalaşdırır və dövri ticarətin yüksəlişini sürətləndirir.

Mastercard-ın “Şüurlu istehlakın növbəti dövrü” adlı hesabatı göstərir ki, dünya üzrə istehlakçılar — xüsusən də gənc nəsillər — həm dəyər təqdim edən, həm də öz dəyərlərinə uyğun gələn təkrar satış, icarə, təmir və təkrar istifadə modellərini getdikcə daha çox seçirlər. Mastercard Economics Institute-dan əldə edilən anlayışlara, Mastercard-ın Qlobal Maliyyə Sentiment Araşdırmasına və GlobeScan-dan aparıcı davamlılıq tədqiqatlarına əsaslanaraq, hesabat bu dəyişikliklərin xərc şüuru, keyfiyyət gözləntiləri və ətraf mühitə daha çox şüurlu yanaşma seçimlərinə artan istəyin güclü birləşməsi ilə necə idarə olunduğunu nümayiş etdirir.

Hesabatdan iki əsas məqam bunlardır.

İstehlakçılar dəyər və dəyərlər istəyirlər

Tədqiqatlar göstərir ki, əlçatanlıq, uzunömürlülük və brend etibarı satınalma qərarlarının əsas səbəbləri olaraq qalsa da, istehlakçılar hələ də öz şəxsi dəyərlərinə uyğun variantlar axtarırlar.

İstehlakçılar satınalma qərarları verərkən hansı spesifik faktorları ən vacib hesab etdikləri soruşulduqda, qiymət (63%), dayanıqlılıq (52%) və brendə inam (45%) öndə gedir. Bu faktorları məhsulun tərkibi (31%), alışın ətraf mühitə təsiri (25%) və onun yenidən satış və ya təkrar istifadə potensialı (16%) izləyir.

Lakin dəyərlər və xərclər arasında seçim etməyə gəldikdə, istehlakçıların 54%-i daha baha olsa belə, dəyərlərinə uyğun gələn brendləri və ya məhsulları seçməyə davam etdiklərini bildirir.

Daha gənc istehlakçılar arasında bu öhdəlik daha da güclüdür: həm Gen Z, həm də Millennials-ın 60%-dən çoxu daha dayanıqlı məhsullar üçün premium ödəməyə artan istək ifadə edir.

30 yaşdan kiçik istehlakçılar arasında 61% deyir ki, onlar aldıqları məhsulların sayını azaltmaqdansa, pullarını ekoloji cəhətdən təmiz məhsullara xərcləməyə üstünlük verirlər ki, bu da bu tələbləri qarşılaya bilən müəssisələr üçün genişlənən böyümə imkanını göstərir.

Dairəvi ticarət əsas cərəyana çevrilir

Dövrilik maddi və mənəvi dəyərlər qazandırır, bizneslər üçün böyümə imkanı yaradır. İstehlakçılar dairəvi modellərə yönəlirlər, çünki onlar istehlakçılardan qurban verməyi tələb etmədən münasib qiymət, davamlılıq və əlçatanlıq təklif edə bilirlər.

GlobeScan tərəfindən izlənilən bütün sağlam və davamlı davranışlar arasında, “işlənmiş əşya almaq” zamanla artan tək davranışdır. Demək olar ki, hər 10 istehlakçıdan səkkizi (78%) bu seçimin qiymət motivli olduğunu deyir.

Mastercard Economics Institute-un xərc davranışı, ikinci əl alış-verişinin ümumi pərakəndə satışları xeyli üstələdiyini təsdiqləyir: ilk 20 dairəvi alış-veriş iqtisadiyyatında, ikinci əl geyim satışları 2025-ci ildə illik müqayisədə 28% artmışdır, geyim mağazalarında isə bu artım 8% təşkil etmişdir.

Dünya üzrə gənc nəsillər arasında icarə də artır, çünki Gen Z və minilliklər boomers-dən dörd dəfə daha çox yeni məhsullar almaq əvəzinə məhsulları icarəyə götürdüklərini deyirlər, 30% ilə 7% müqayisədə. ABŞ-da bu nəsillər boomers-dən 15 dəfə daha çox icarəyə götürməyə meyillidir. Mastercard Economics Institute-a görə, ABŞ-da geyim icarəsi xərcləri 2025-ci ildə illik müqayisədə 17.6% artdı.

Təmir iqtisadiyyatına gəldikdə, istehlakçıların 71%-i əvvəldən sahib olduqları məhsulları təmir etməyə, onları əvəz etmək üçün yeni məhsullar almağa üstünlük verdiklərini deyirlər.

Maneəsiz şüurlu istehlakı təmin etmək. Bu istehlakçı tendensiyalarından böyüməni ələ keçirmək üçün dairəvi seçimləri sadə, etibarlı etmək və insanların artıq alış-veriş etmə, ödəmə, qaytarma, təmir etmə və təkrar satma üsullarına daxil etmək üçün doğru infrastruktur və tərəfdaşlıqlar tələb olunur. Ödənişlər, məlumatlar, texnologiya və tərəfdaşlıqlar vasitəsilə Mastercard, şüurlu istehlakçıların niyyətlərini geniş miqyaslı alışlara çevirməyə kömək edir. Bu rol artıq praktik şəkildə özünü göstərir.

İlhamlandırın: PlanetPoints kimi stimul modelləri daha davamlı seçimləri motivasiya etmək üçün mükafatlardan istifadə edir.

Məlumat verin: Mastercard Carbon Calculator kimi alətlər istehlakçılara satınalmalarının təxmini ətraf mühitə təsiri barədə daha çox məlumat əldə etməyə imkan verir.

İmkan yaradın: Mastercard-ın ödəniş infrastrukturu gündəlik daha az təsirli seçimlərdən sürtünməni aradan qaldırmağa kömək edir – tap to pay nəqliyyat sistemlərindən təkrar emal oluna bilən və təkrar istifadə edilə bilən qablaşdırma üçün rəqəmsallaşdırılmışdepozit qaytarma sxemlərinə qədər.

"Davamılı həyat ekoloji cəhətdən şúurü olan insanlar arasında kök sala bilər, lakin bu gün hər kəsin hiss edə biləcəyi konkret dəyər təqdim etməklə sürətlənməkdədir; pul qənaətindən tutmuş daha yaxşı, daha davamlı mallara çıxışa və şəxsi sağlığın və rifahın dəstəklənməsinə qədər", - deyə Mastercard-ın baş davamlılıq direktoru Ellen Jackowski bildirib. "Dövri satınalma davranışları gündəlik istehlakçılar üçün daha ümumi hala gəlir, çünki onları ruhlandıran, məlumatlandıran və imkan yaradan vasitələr və infrastruktur nəhayət üzə çıxır."

Mastercard-ın dayanıqlılıq həlləri haqqında daha çox məlumat almaq üçün ziyarət edin: Mastercard US | Ətraf Mühitə Şüurlu Seçimlər