Skip to main content

Μικρές επιχειρήσεις

4 Μαρτίου 2026

    

Μία μητέρα, τρεις δουλειές: Πώς ένας Πακιστανός επιχειρηματίας ύφανε κλωστή, σκουλήκια και κότες σε χρυσό

Η ψηφιακή εκπαίδευση βοήθησε την Babra Zafar να μετατρέψει τις αποτυχίες σε μια αναπτυσσόμενη επιχείρηση — και σε νέες ευκαιρίες για άλλες γυναίκες.

λογότυπο Google

Maggie Sieger

Contributor

Πριν από μερικά χρόνια, η Μπάμπρα Ζαφάρ αντιμετώπισε ένα μεγάλο πρόβλημα. Τα 200 κοτόπουλα που αυτή και η οικογένειά της εκτρέφονταν για να πουλήσουν εξαρτώνταν από εμπορικές ζωοτροφές, οι οποίες αντιμετώπιζαν σοβαρές διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού στο Πακιστάν. Οι αναταραχές απείλησαν ολόκληρο το ποίμνιο.  

Έτσι, έδρασε γρήγορα, ερευνώντας τι άλλο θα παρείχε αρκετή πρωτεΐνη για τα κοτόπουλα και αδειάζοντας τις οικονομίες της για να ξεκινήσει μια ακόμη επιχείρηση. Αυτή τη φορά θα πουλούσε αλευρόσκουληκα, τις στριφογυριστές προνύμφες σκαθαριών που λατρεύουν να τρώνε οι κότες. Και ενώ δεν είχε ιδέα πώς να εκτρέφει αλευρόσκουληκα, ήταν σίγουρη ότι μπορούσε να το κάνει με επιτυχία. 

Άλλωστε, η 46χρονη γυναίκα είχε επιβιώσει από δύσκολες στιγμές. Πριν από μια δεκαετία, ήταν ανύπαντρη μητέρα μιας εννιάχρονης κόρης που ζούσε στην πόλη της, το Ραβαλπίντι, όπου επέστρεψε μετά τη λήξη του γάμου της. Όπως είναι το έθιμο, βασιζόταν στους άνδρες συγγενείς της για να τη στηρίξουν. Αυτό συμβαίνει μέχρι που ο αδερφός της πέθανε απροσδόκητα, αφήνοντας τη Ζαφάρ χωρίς άλλη επιλογή από το να βρει κάτι μόνη της. «Είχα πολλές ανησυχίες για την προέλευση του φαγητού μας και το πώς θα πληρώνονταν οι λογαριασμοί μας», θυμάται.  

Η Ζαφάρ στράφηκε σε αυτό που ήξερε: το ράψιμο. «Όταν κάνεις παιδιά, πρέπει να τα ντύσεις, και όταν δεν έχεις τα οικονομικά μέσα, καταλήγεις να αγοράζεις ύφασμα και να φτιάχνεις τα ρούχα», λέει.

Σε μια προσπάθεια να βρει πελάτες, ο Zafar διαφήμισε την Babra Stitches στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Με εφευρετικότητα, λίγη τύχη και πολλή σκληρή δουλειά, άδραξε την προσοχή της σε κοινότητες Πακιστανών γυναικών που ζούσαν στο εξωτερικό και δυσκολεύονταν να βρουν παραδοσιακά ρούχα σε δυτικά καταστήματα. Μέχρι το 2019, είχε γίνει αρκετά δημοφιλής ώστε να σκεφτεί να ανοίξει ένα κατάστημα για να κερδίσει περισσότερα χρήματα και να αλληλεπιδράσει με τον κόσμο πέρα από το σπίτι της. Αλλά τότε η πανδημία διέλυσε το όνειρό της να ανοίξει ένα κατάστημα.

Ο Ζαφάρ προσπαθούσε για άλλη μια φορά να βρει τρόπο να παραμείνει στην επιφάνεια. Για να συμπληρώσει την επιχείρηση ένδυσης που είχε, αυτή και ένας άλλος αδελφός της άρχισαν να εκτρέφουν και να πουλάνε κοτόπουλα.

Εκείνη την εποχή, η Zafar εντάχθηκε στο Strive Women, ένα τετραετές πρόγραμμα με επικεφαλής το CARE και υποστηριζόμενο από το Mastercard Center for Inclusive Growth, το οποίο έχει σχεδιαστεί για την ενίσχυση της οικονομικής ευρωστίας μικρών επιχειρήσεων που διευθύνονται από γυναίκες στο Πακιστάν, το Περού και το Βιετνάμ. Μέσω του προγράμματος, η Zafar απέκτησε ψηφιακές δεξιότητες, δεξιότητες μάρκετινγκ και δικτύωσης που τη βοήθησαν να διατηρήσει την επιχείρηση ραπτικής της, ενώ πολλές γυναίκες που γνώριζε έχασαν την πηγή εισοδήματός τους.

Το ταξίδι της Zafar αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν εκατομμύρια γυναίκες επιχειρηματίες σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, όπου οι γυναίκες ενδυναμώνουν τις τοπικές οικονομίες, αλλά συχνά εμποδίζονται από την περιορισμένη πρόσβαση σε ψηφιακά εργαλεία, εκπαίδευση και δίκτυα. Όπως τονίζει η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας την Κυριακή, το κλείσιμο αυτών των κενών μπορεί να ανοίξει νέους ορίζοντες όχι μόνο για γυναίκες όπως η Ζαφάρ, αλλά και για τις κοινότητες και τις οικονομίες που εξαρτώνται από την επιτυχία τους.

Το Strive Women έχει δώσει στον Zafar το θάρρος να become κάτι σαν κατά συρροή επιχειρηματίας — κάποιος που μπορεί να κάνει τολμηρές, τεκμηριωμένες επιλογές εν μέσω προκλήσεων. Όταν η έλλειψη ζωοτροφών έθεσε σε κίνδυνο τις κότες της, στράφηκε στην εκτροφή αλευροσκούληκων. Και όπως αποδεικνύεται, τα αλευροσκούληκα είναι ένα επικερδές εγχείρημα.

 

Η Μπάμπρα Ζαφάρ, δεξιά, και η κόρη της, Ταζίμπ Μίρζα, συνεργάζονται για τη συσκευασία σκουληκιών αλευριού, την επιχείρηση που ξεκίνησε κατά τη διάρκεια της πανδημίας, όταν οι ζωοτροφές για κοτόπουλα άρχισαν να λιγοστεύουν. 

 

Η εκτροφή αλευρόσκουληκιών είναι προσβάσιμη, βιώσιμη και δεν απαιτεί πολύ χώρο — ένα ζωτικό χαρακτηριστικό, καθώς η Ζαφάρ και η οικογένειά της ζουν σε ένα σπίτι που εκτείνεται σε μόλις 302 τετραγωνικά μέτρα. Τα κοτόπουλα ζουν σε ένα υπόστεγο στην οροφή.

«Η επέκταση απαιτεί μόνο κατακόρυφο χώρο», λέει ο Zafar. «Ξεκινήσαμε με περίπου 15 κιβώτια [με σκουλήκια αλευριού] στοιβαγμένα το ένα πάνω στο άλλο.»

Ένα εκατομμύριο σκουλήκια μπορούν να εκτρεφθούν σε κάτι τόσο μικρό όσο μια συρταριέρα με τέσσερα συρτάρια. Τα μαύρα σκαθάρια παράγουν αυγά τα οποία αναπτύσσονται σε προνύμφες σκουληκιών. Αυτά αποξηραίνονται κυρίως για τροφή, ενώ μερικά αφήνονται να ωριμάσουν σε σκαθάρια για να γεννήσουν περισσότερα αυγά. Ακόμα και τα κακά είναι πολύτιμα και μπορούν να πουληθούν για λίπασμα.

Το πιο ενοχλητικό πρόβλημα για το Ζαφάρ είναι η διατήρηση της υγρασίας σε αρκετά υψηλό επίπεδο ώστε να διατηρούνται τα αυγά και τα σκουλήκια. Ο αδερφός της σκέφτηκε να χρησιμοποιήσει παλιούς ανεμιστήρες CPU υπολογιστή για να βγάζει ατμό από βραστό νερό γύρω από τα κιβώτια που είχε στηθεί στο σπίτι της. Μέχρι στιγμής, λειτουργεί.

«Όταν ξεκίνησα την επιχείρηση ραπτικής, δεν καταλάβαινα ότι υπάρχει μια ακολουθία, υπάρχουν τεχνικές, μέθοδοι για να ξεκινήσεις μια επιχείρηση», λέει ο Ζαφάρ. «Δεν είχα κανένα επιχειρηματικό σχέδιο, καμία ιδέα.» Το έκανα απλώς επειδή έπρεπε.

Αλλά όταν αυτή και ο αδερφός της λάνσαραν το Urban Mealworms, ήταν πολύ πιο στρατηγικοί, χάρη στην εκπαίδευσή της από το πρόγραμμα Strive Women. Απευθύνθηκαν σε κυβερνητικές υπηρεσίες, όπως αυτή που βοηθά τους πτηνοτρόφους, και σε εμπόρους εξωτικών πτηνών. Μπόρεσαν να δημιουργήσουν πελάτες παράλληλα με την ικανότητά τους να αυξάνουν τον αριθμό των σκουληκιών που μπορούσαν να εκτρέφουν. Σήμερα, έχει δεκάδες κιβώτια γεμάτα και με τα τρία στάδια των σκαθαριών.

Εν τω μεταξύ, η Ζαφάρ έχει διατηρήσει και αρχίσει να αναδιαμορφώνει την επιχείρηση ραπτικής της. Τώρα έχει τέσσερις γυναίκες που τη βοηθούν να ράβει τα ειδικά σχέδια της, τα οποία αποστέλλει σε πελάτες σε όλο τον κόσμο. Λόγω της εμπειρίας της με το Strive Women, η Zafar σκέφτεται τώρα ευρύτερα από ό,τι στο παρελθόν. Αντί για ένα κατάστημα όπου θα εργαζόταν μόνη της, ελπίζει να επεκταθεί σε ένα είδος εργοστασίου, όπου πολλές μοδίστρες θα μπορούσαν να φτιάχνουν 50 ή 100 αντίγραφα ενός μόνο πατρόν για να τα πωλούν στο ηλεκτρονικό της κατάστημα.

«Τις επιχειρήσεις με τα αλευρόσκουληκάκια και τα πουλερικά τις μοιράζομαι με τον αδερφό μου, οπότε δεν έχω τόση επιρροή, αλλά η επιχείρηση με το ράψιμο είναι αποκλειστικά δική μου», λέει ο Ζαφάρ. «Θα ήθελα να μπορώ να έχω πολλές γυναίκες να έρχονται σε ένα μέρος και να ράβουν μαζί.» Θα ήταν ένας ασφαλής και πολιτισμικά αποδεκτός τρόπος εργασίας για αυτούς.

Και με αυτό, όχι μόνο θα αύξανε τα κέρδη της, αλλά θα έδινε και σε άλλες γυναίκες την ευκαιρία να ακολουθήσουν το παράδειγμά της.

«Κινητοποίηση για αντίκτυπο»

Οι ηγέτες της Mastercard και της ASEAN συγκεντρώθηκαν στην Κουάλα Λουμπούρ για να προωθήσουν την οικονομική ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς, την ψηφιακή καινοτομία και την περιφερειακή συνεργασία.
Karen Ngui, second from right, head of DBS Foundation and DBS Group Strategic Marketing and Communications, DBS Bank, shares insights on building philanthropy that results in real change, with the Center’s Shamina Singh, left, Tony Lambino, president and trustee of the Ayala Foundation, second from left, and Hari Menon, the Gates Foundation director for South and Southeast Asia.