2019 və 2020-ci illərin Avstraliya meşə yanğınları mövsümü ərzində 18,6 milyon hektardan çox ərazi yanmış, ən azı 37 insan və milyonlarla heyvan tələf olmuş, 2800-dən çoxu ev olmaqla 5900-dən artıq tikili məhv edilmişdir. Atmosferə 900 milyon ton karbon qazı buraxılmışdır ki, bu da ölkənin illik ümumi qalıq yanacaq emissiyasından təxminən iki dəfə çoxdur.
Ekoloji fəlakətlərin şiddəti ildən-ilə artmaqdadır. İnsanların, heyvanların və hətta bitkilərin həyatının bir-biri ilə sıx bağlı olduğunu nəzərə alsaq, bərpa prosesi uzun və çətin ola bilər. Priceless Planet Coalition risklərin qarşısını almaq və ya onları azaltmaq yollarını axtarır, fəlakət baş verdikdə isə hamımızın daha sürətli və daha yaxşı bərpa olunmağımız üçün lazımi şəraiti yaradır.
Greening Australia yanğınlardan zərər çəkmiş icmalara kömək etmək və onları canlandırmaq, habelə zədələnmiş landşaftları bərpa etmək üçün Conservation International və Minderoo Foundation ilə tərəfdaşlıq edir, eyni zamanda, meşə yanğınları və fəlakətlərə qarşı davamlılıq üçün uzunmüddətli fəaliyyət planı hazırlayır.
New South Wales: Cənubi Tablelands yüksək və düzənlik ərazilərlə xarakterizə olunan coğrafi zonadır. Onun meşə quruluşu 20-35 metr hündürlüyündə seyrək evkalipt meşələrindən, müxtəlif sıxlıqlı kol bitkilərindən və rəngarəng, nisbətən kəsintisiz ot örtüyündən ibarətdir. Riverina regionundakı yerli meşə sahələri əsasən orta hündürlüklü evkalipt meşələrindən, seyrək evkalipt meşəliklərindən və "Malli" (Mallee) tipli evkalipt kolluqlarından (seyrək meşəliklərdən) ibarətdir. Qərbi Sidney, əsasən, alçaq təpəliklərdən və geniş vadilərdən ibarətdir; buradakı yerli meşəliklər seyrək çətirli ağaclardan, ot örtüyündən, həmçinin müxtəlif kol və xırda ağac qatlarından təşkil olunmuşdur.
Viktoriya: Mərkəzi Otvey (Central Otway) Otvey düzənliyində (Otway Plain) yerləşir. Bu bölgədəki çay sistemləri həm ekoloji zənginliyinə, həm də şəhərin su təminatındakı mühüm roluna görə xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Gippsland ərazisi dünya miqyasında ən hündür ağacların bəzilərinə ev sahibliyi edir. Dağ silsilələri orta və dik yamaclı, çoxsaylı yarğan və çaylarla kəskin parçalanmış relyefə malikdir. Bura Viktoriyanın cənub sahil xətti boyunca yerləşən körfəzlərə və çay mənsəblərinə tökülən bir çox çayların başlanğıc nöqtəsidir. Eyni zamanda, nəsli kəsilməkdə olan "Greater Glider" üçün həyati əhəmiyyət kəsb edən bir sığınacaqdır.
Cənubi Avstraliya: Kuronq (the Coorong) Cənubi Avstraliyada, Murrey çayının mənsəbində, "Əhəngdaşı sahili" (Limestone Coast) kimi tanınan ərazidə yerləşir. Sistemə sahil qum təpələri (dyunlar), həmçinin dayaz sular və laqun dəhlizləri yaxınlığındakı laqun çöküntüləri daxildir. Bölgə külək eroziyası və aşağı münbitlikdən əziyyət çəkir, eyni zamanda ərazidə şoranlaşmış bataqlıq sahələri mövcuddur. Bu yer yüksək qorunma əhəmiyyəti daşıyır. O, Cənubi Avstraliyanın cənub-şərqində təhlükə altında olan yerli fauna növləri üçün həm sığınacaq, həm də yaşayış sahələri arasında əlaqə yaradan bir keçid rolunu oynayır.
430 min ağacın bərpası, 8,600 ton CO2* -nin udulması və 450 hektar torpaq sahəsinin bərpası.
Ağac əkilməsi: meşə örtüyü olmayan ərazilərdə konkret məqsədlər üçün tinglərin basdırılması.
Zənginləşdirici əkin: müəyyən növlərin çatışmazlığı səbəbindən ekoloji cəhətdən deqradasiyaya uğramış və təbii yolla özünü bərpa edə bilməyən meşələrdə əsas ağac növlərinin strateji olaraq yenidən əkilməsi.
Birbaşa toxum səpini: ərazinin kənar müdaxilələrdən qorunması şərtilə, təbii bərpaya imkan verən toxumların (üstünlük ekoloji cəhətdən rəngarəng, yerli toxum qarışıqlarına verilir) aktiv şəkildə səpilməsi. Bu kateqoriya gənc ağacların əkilməsi metodundan fərqlənir.
Cənub Yüksəkliklərdə (Southern Highlands) Greening Australia meşə bitki örtüyünün ağac və kol qatlarını yenidən bərpa edir və bu ekosistemlər üçün xarakterik olan ən azı 12 növün, o cümlədən əllə əkilən bu unikal növlərin bitməsini təmin edir:
Qərbi Sidneydə beş sahəni əhatə edən Kamberlend düzənliyi (Cumberland Plain) icmaları üçün uyğun olan, yerli mənşəli 28 unikal növün müxtəlif qarışığının əkilməsi nəzərdən keçirilir.
Viktoriya bölgəsində nəsli kəsilmə təhlükəsi olan bitki icmalarının yaşayış mühitini bərpa etmək məqsədilə 37 unikal növ əkilir.
Cənubi Avstraliyadakı əkin sahələrində müxtəlif canlı növlərini sığınacaq və qida resursları ilə təmin etmək məqsədilə 11 unikal bitki növü əkilir.
Conservation International icma sahələri daxilindəki daşqın meşələrinin bərpası məqsədilə yerli balıqçılıq birlikləri ilə əməkdaşlıq edir. Məqsəd balıqlar və vəhşi heyvanlar üçün həyati əhəmiyyətli yaşayış mühiti təmin etmək, eyni zamanda icmaların dolanışıq imkanlarını genişləndirmək və onların iqlim dəyişikliyinin təsirlərinə qarşı dözümlülüyünü artırmaqdır.
Daşqın yatağı
219 980 ağacın bərpası, 4400 ton CO2*-nin udulması, 510 hektar ərazinin yenidən canlandırılması.
Aktiv ağac əkilməsi: müəyyən edilmiş hədəflərə çatmaq üçün meşə örtüyü az olan və ya heç olmayan ərazidə tinglərin əkilməsi.
Köməkçi təbii bərpa: ərazidəki toxumlar və ya ətrafdakı ağaclar vasitəsilə meşənin təbii bərpasına mane olan faktorların (otlaq, yanğın, yad bitkilər və s.) aradan qaldırılması.
Birbaşa toxum səpini: ərazinin kənar müdaxilələrdən qorunması şərtilə, təbii bərpaya imkan verən toxumların (üstünlük ekoloji cəhətdən rəngarəng, yerli toxum qarışıqlarına verilir) aktiv şəkildə səpilməsi. Bu kateqoriya gənc ağacların əkilməsi metodundan fərqlənir.
Əsasən yerli daşqın yatağı növləri, məsələn:
Yanğına qədərki dövrdə həmin ərazilərdə 1980-ci illərdə salınmış və əsasən Yunnan şamlarından (Pinus yunnanensis) ibarət olan dövlət və kollektiv mülkiyyətli qeyri-kommersiya meşələri yerləşirdi. Layihənin məqsədi biomüxtəlifliyi artırmaq və Yunnan şamından ibarət tək növlü meşələrlə müqayisədə yanğına daha davamlı meşə örtüyü yaratmaq üçün iynəyarpaqlı və enliyarpaqlı qarışıq meşələri bərpa etməkdir. Bu layihə Cənub-Qərbi Çində meşə idarəçiliyi sahəsində qabaqcıl təcrübə və innovasiyalar üçün nümunə rolunu oynaya bilər.
Layihə Yunnan əyalətində yerləşir və subtropik enliyarpaqlı meşələr, eləcə də mülayim-isti iynəyarpaqlı meşələrlə əhatə olunub. Əsas bitki örtüyü Yunnan şamından (Pinus yunnanensis) ibarət tək növlü meşəliklərdir.
Jiangchuan rayonundakı Yunnan şamı meşələri yerli əhalinin dolanışığı üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir. Bu meşələr müxtəlif növ yeməli göbələklər üçün yaşayış mühiti təmin edir, həmçinin torpağın və suyun mühafizəsində mühüm rol oynayır.
150 min ağacın bərpası, 3 min ton CO2*-nin udulması və 100 hektar ərazinin yenidən canlandırılması.
Ağac əkilməsi: meşə örtüyü olmayan ərazilərdə konkret məqsədlər üçün tinglərin basdırılması.
Yad (invaziv) növlərin təmizlənməsi: yerli bitkilərin inkişafına maneə törədən kənar növlərin mexaniki üsullar, xüsusi emal və ya avadanlıqlar vasitəsilə ərazidən uzaqlaşdırılması.
Tamamilə yerli növlər, o cümlədən:
Hindistanın Charkhand (Jharkhand) və Odişa (Odisha) ştatları arasında Dalma-Similipal Asiya fil dəhlizi yerləşir. İntensiv mədən işləri və əkin sahələrinin yerinin daim dəyişdirilməsi fillərin hərəkət marşrutundakı təbii meşələri sıradan çıxarıb. Bu meşələr filləri əkin sahələrindən kənarda saxlayan təbii maneə funksiyasını daşıyırdı. Əvvəllər geniş ərazilərə yayılan fillər indi öz əzəli məskənlərinin yalnız 15%-i ilə məhdudlaşıblar. Nəticədə onların sayı iki dəfə azalıb.
Priceless Planet Coalition-ın Hindistandakı layihəsi, meşə örtüyünü artırmaq üçün ağaclar əkməklə bu iki mühafizə olunan ərazini birləşdirməyi, beləliklə də dəhlizin ekoloji bütövlüyünü və fillərin qidalanması üçün mövcud sahəni genişləndirməyi hədəfləyir. Əkilən bütün ağaclar yerli və ya iqlimə uyğunlaşmış növlər olacaq ki, bu da ərazidəki nəsli kəsilmək təhlükəsi altında olan Benqal pələngi kimi digər mühüm növlərin qorunmasına dəstək verəcək. 13 ildir fəaliyyət göstərən Grow-Trees təşkilatı ağacların düzgün yerlərdə əkilməsini təmin etmək üçün yerli əhali, yerli qram pançayat (kənd icmaları) və Meşə Departamenti ilə əməkdaşlıq edəcək. Bu əməkdaşlıq layihənin uzunmüddətli dayanıqlılığını təmin edəcək.
Yerli əhali tingləri altı ay ərzində tingliklərdə yetişdirəcək və musson mövsümü zamanı onları paylayacaq. Əkindən bir il sonra müstəqil auditorlar ağacların sağ qalma göstəricisini qiymətləndirəcək, layihənin idarə edilməsi isə zamanla yerli kənd icmalarına ötürüləcək. Ağaclar üzərində mülkiyyət hüququ yerli icmalara məxsus olacaq ki, bu da onlara meyvələr və ənənəvi dərman bitkiləri kimi meşə məhsullarının toplanması və satışından gəlir əldə etmək imkanı verəcək. Bu yanaşma ilə Grow-Trees 9 milyondan çox ağac əkmiş və kənd yerlərində, eləcə də qəbilə icmalarında 742 mindən çox iş günü yaratmışdır.
Dalma və Similipal meşə silsilələrinin ətrafında yerləşən layihə əraziləri illik 1200-1600 millimetr yağıntı ilə xarakterizə olunan mülayim iqlimə malikdir. Cənub-qərb mussonlarının yolu üzərində yerləşən bu icmalarda iyul və sentyabr aylarında güclü yağışlar müşahidə olunur. Charkhand (Jharkhand) ştatının Şərqi Singhbhum ərazisindəki sahə Çota Naqpur yaylasının (Chota Nagpur Plateau) bir hissəsini təşkil edir. Bu ərazi təpələr, yaylalar, vadilər və düzənliklərdən ibarət yüksəklik relyefi ilə xarakterizə olunur. Bu ərazinin bitki örtüyü əsasən quru və daşlı təpə yamaclarında bitən tikanlı kollardan ibarətdir. Odişa (Odisha) ştatının Mayurbhanj bölgəsindəki sahə şimal-mərkəzi yayla aqroiqlim bölgəsinin bir hissəsidir. Sahil qurşağından uzaqda yerləşən zona isti yay və sabit yağışlı sərin qışı ilə xarakterizə olunan subtropik iqlimə malikdir. Bu bölgə özünün gur yaşıllığı, rəngarəng heyvanat aləmi və qədim mədəni dəyərləri ilə seçilir.
1 129 545 ağacın bərpası, 22 591 ton CO2*-in udulması və 500 hektar torpaq sahəsinin yenidən canlandırılması.
Ağac əkilməsi: meşə örtüyü olmayan ərazilərdə konkret məqsədlər üçün tinglərin basdırılması.
Sahilyanı ərazilərin bərpası: deqradasiyaya uğramış bataqlıq və ya çaykənarı ərazinin ekoloji funksiyasını yaxşılaşdırmaq üçün su axınlarına və bitki örtüyünə xüsusi müdaxilələr.
Bu regionda həm vəhşi təbiət, həm də yerli sakinlər üçün çoxsaylı faydalar təmin edən müxtəlif ağac növlərinin qarışığı əkilir.Bu növlər regionun yaşıl örtüyünü artırmaq, həmçinin ekoloji və icma rifahına töhfə vermək məqsədilə əkilir.Bura daxildir:
2024-cü ilin payızında fəaliyyətə başlayan bu layihə, Şərqi Himalay dağları boyunca Hindistan, Nepal, Butan və Banqladeşi də əhatə edən genişmiqyaslı bir təşəbbüsün tərkib hissəsidir. ATREE Şərqi Himalay regionunda fəaliyyət göstərən əsas icraçı tərəfdaşlardan biridir.
Layihə çərçivəsində bərpa üsulları tətbiq olunacaq və əkilən tinglərin inkişafı izlənilərək onların qorunub saxlanılmasına nəzarət ediləcək. Bundan əlavə, Naqalandda Kənd Şuraları tərəfindən idarə edilən və qanuni olaraq tanınan icma mühafizə sahələrinin yaradılması nəzərdə tutulur. Təşəbbüs Şimali Benqaldakı meşə ehtiyatlarının idarə olunması üzrə birgə komitələri möhkəmləndirəcək və bərpa işlərinin dayanıqlı vasitəsi kimi alternativ mühafizə yollarını nəzərdən keçirəcəkdir.
Darjeeling Himalay dağlarının relyefi aşağıdakılardan ibarətdir:
Dağ silsilələri: region müxtəlif hündürlüklərə malik bir sıra silsilə və vadilərdən ibarətdir.
Dağətəyi ərazilər: Darjeeling dağ ətəkləri Qərbi Benqalın düzənliklərinə keçməzdən əvvəl aşağı bölgələrə qədər uzanır. Bu ərazilər daha yüksək zonaların sıldırım relyefi ilə müqayisədə bir qədər maili yamaclarla xarakterizə olunur.
Çay vadiləri: dağətəyi ərazilərdən çoxsaylı çaylar axır. Bu çaylar və su axınları relyefi yararaq kənd təsərrüfatı və məskunlaşma üçün münbit ərazilər yaradır.
640 min ağacın bərpası, 12 800 ton CO2*-nin udulması və 210 hektar ərazinin yenidən canlandırılması.
Təbii bərpaya kömək əvvəllər meşə sahəsinin torpaqda mövcud olan toxumlar və ya yaxınlıqdakı ağaclardan təbii yolla yayılan toxumlar hesabına yenidən bitməsinə mane olan amillərin (məsələn: otarma, yanğın, invaziv bitkilər) aradan qaldırılmasıdır. Bura hər hansı aktiv ağac əkilməsi daxil deyil.
Bioloji müxtəliflik və çoxfunksiyalı dəyər əsasında icmalarla birlikdə müəyyən edilmiş 45-dən çox növ, o cümlədən:
Layihə yerli xalqlar və icmaların öz ərazilərini daha yaxşı qorumaları və bu torpaqların bütün bəşəriyyətə verdiyi faydaları təmin etmələri üçün onlarla sıx əməkdaşlığa; əsas siyasət qurucuları ilə əlaqələrin qurulmasına, mühüm texnologiyalara və davamlılıq təlimlərinə çıxışın təmin edilməsinə, habelə bu insanların təcrübə və biliklərinin ön plana çıxarılmasına diqqət yetirəcəkdir.
Ərazi əsasən yarımhəmişəyaşıl/quru həmişəyaşıl və rütubətli həmişəyaşıl meşələrdən ibarətdir, burada həmçinin qarışıq yarpaqlı, dağ və yarpaqlı dipterokarp meşələrinə də rast gəlinir. Relyef yuxarı su hövzələri, sahilboyu zonaları və kənd təsərrüfatı ərazilərini əhatə edir.
275 min ağacın bərpası, 5500 ton CO2* -nin udulması və 165 hektar torpağın yenidən canlandırılması.
Aqromeşəçilik və çoxnövlü kənd təsərrüfatı: kənd təsərrüfatı bitkiləri ilə yanaşı, çoxillik oduncaqlı növlərin (ağaclar, kollar, bambuklar) ərazinin məhsuldarlığını və ekoloji funksiyasını artıracaq şəkildə məqsədyönlü şəkildə qarışdırılması və yetişdirilməsi.
Ağac əkilməsi: meşə örtüyü olmayan ərazilərdə konkret məqsədlər üçün tinglərin basdırılması.
Zənginləşdirici əkin: müəyyən növlərin çatışmazlığı səbəbindən ekoloji cəhətdən deqradasiyaya uğramış və təbii yolla özünü bərpa edə bilməyən meşələrdə əsas ağac növlərinin strateji olaraq yenidən əkilməsi.
Ağac adacıqları: ərazinin açıq qalan hissələrində öz-özünə bərpanı sürətləndirmək üçün ağacların klasterlər halında müəyyən aralıqlarla əkilməsindən ibarət zənginləşdirici əkin üsulu.
Köməkçi təbii bərpa: torpaqda mövcud olan toxumların və ya yaxınlıqdakı ağaclardan təbii yolla yayılan toxumların cücərməsinə mane olan təhlükələrin (məsələn: otlaq sahələri, yanğın, invaziv bitkilər) aradan qaldırılması. Bura aktiv ağacəkmə fəaliyyəti daxil deyil.
Yabanı və invaziv olmayan növlər toplusu, bərpa məqsədli yabanı növlər, aqromeşəçilik üçün səmərəli yerli və zərərli olmayan növlər, eləcə də yerli qida ehtiyacları üçün ağaclar və otlar:
Priceless Planet Coalition adından Conservation International, yerli icmaların və yerli xalqların iqtisadi rifahını dəstəkləmək üçün Palavanda meşəbərpa işləri həyata keçirir. Layihə həmçinin kritik yaşayış mühitləri və mühafizə olunan ərazilərdə, o cümlədən yerli icmanı su və digər ekosistem xidmətləri ilə, Puerto-Prinsesa Yeraltı Çay Milli Parkının ziyarətçilərini isə turizm xidmətləri ilə təmin edən su hövzələrində fəaliyyət göstərir.
Palavandakı (Filippin) bu ərazi, altı qitəni əhatə edən çoxsaylı layihələrdən birinə ev sahibliyi edir.
Please accept functional cookies to watch this video.
Təpəlik və dağlıq ərazilər.
417 500 ağacın bərpası, 8350 ton CO2*-nin udulması və 575 hektar torpağın yenidən canlandırılması.
Köməkçi təbii bərpa: meşə sahəsinin torpaqda mövcud olan və ya yaxınlıqdakı ağaclardan təbii yolla yayılan toxumlar hesabına yenidən canlanmasına mane olan təhdidlərin (məsələn: otlaq, yanğın, invaziv bitkilər) aradan qaldırılması. Bura hər hansı aktiv ağacəkmə fəaliyyəti daxil deyil.
Aqromeşəçilik: kənd təsərrüfatı məhsuldarlığını və ərazinin ekoloji funksiyasını artırmaq məqsədilə oduncaqlı çoxillik bitki növlərinin (ağaclar, kollar, bambuklar) kənd təsərrüfatı bitkiləri ilə birlikdə məqsədli şəkildə yetişdirilməsi.
Yerli ağac növləri, məsələn:
Meyvə ağacı növləri, məsələn:
Reforest’Action təşkilatı təbii fəlakətlərdən zərər görmüş landşaftları bərpa etmək üçün Conservation International ilə tərəfdaşlıq edir. Bu çərçivədə məhv olmaqda olan meşələr yenidən bərpa edilir və ya yeniləri salınır ki, bu da uzunmüddətli dövrdə ətraf mühitə, cəmiyyətə və iqtisadiyyata verilən çoxşaxəli faydaları artırmağa xidmət edir.
Proensa-a-Novadakı (Portuqaliya) bu ərazi altı qitəni əhatə edən çoxsaylı layihələrdən birinə ev sahibliyi edir.
Please accept functional cookies to watch this video.
Fransada 60 min ağac, İspaniyada 50 400 ağac, Portuqaliyada 39 600 ağacın bərpası, 3 min ton CO2*-nin udulması və 175 hektar ərazinin yenidən canlandırılması.
Fransa
Aktiv ağac əkilməsi: müəyyən edilmiş hədəflərə çatmaq üçün meşə örtüyü az olan və ya heç olmayan ərazidə tinglərin əkilməsi.
Köməkçi təbii bərpa: ərazidəki toxumlar və ya ətrafdakı ağaclar vasitəsilə meşənin təbii bərpasına mane olan faktorların (otlaq, yanğın, yad bitkilər və s.) aradan qaldırılması.
İspaniya
Aktiv ağac əkilməsi: müəyyən edilmiş hədəflərə çatmaq üçün meşə örtüyü az olan və ya heç olmayan ərazidə tinglərin əkilməsi.
Portuqaliya
Aktiv ağac əkilməsi: müəyyən edilmiş hədəflərə çatmaq üçün meşə örtüyü az olan və ya heç olmayan ərazidə tinglərin əkilməsi.
Fransa:
İspaniya:
Portuqaliya:
Şotlandiyada Conservation International təşkilatı "Argyll and the Isles Coast and Countryside Trust" ilə tərəfdaşlıq edərək, Arqayl bölgəsində qalan yerli Şotlandiya yağış meşəsi yaşayış mühitlərini bərpa edir, genişləndirir və bu parçalanmış əraziləri bir-biri ilə əlaqələndirir. Bu cür müxtəlif və qədim yerli meşə massivlərinin bərpası planetin üzləşdiyi biomüxtəliflik və iqlim böhranı ilə mübarizədə mühüm rol oynaya bilər. Eyni zamanda, bu, Arqayl yağış meşələri ilə burada yaşayan, çalışan və bu əraziləri ziyarət edən icmalar arasındakı bağı qorumağa kömək edir.
Mülayim qurşaq yağış meşəsi kimi tanınan Arqayl və Bute yağış meşələri qədim yerli meşəliklərdən, açıq talalardan, böyük qaya parçalarından, sıldırım qayalıqlardan və çay dərələrindən ibarətdir. Getdikcə nadirləşən və məhv olma təhlükəsi ilə üzləşən bu yaşayış mühiti, Arqayl və Butenin ən füsunkar mənzərələrinin fonunu təşkil edir. Maili yamacları və zəngin ada şəbəkəsi ilə Arqayl və Butenin rütubətli iqlimi, bu unikal meşə ekosisteminə xas olan damarsız bitkilərin yetişməsi üçün ən əlverişli şəraiti yaradır.
100 min ağacın bərpası, 2 min ton CO2*-nin udulması və 55 hektar ərazinin yenidən canlandırılması.
Ağac əkilməsi: meşə örtüyü olmayan ərazilərdə konkret məqsədlər üçün tinglərin basdırılması.
Köməkçi təbii bərpa: meşə sahəsinin torpaqda mövcud olan və ya yaxınlıqdakı ağaclardan təbii yolla yayılan toxumlar hesabına yenidən canlanmasına mane olan təhdidlərin (məsələn: otlaq, yanğın, invaziv bitkilər) aradan qaldırılması. Bura hər hansı aktiv ağacəkmə fəaliyyəti daxil deyil.
İlkin siyahıya daxildir:
Qlobal biomüxtəliflik ocağında və UNESCO-nun Ümumdünya Təbii İrs Siyahısında yer alan Atlantik Meşəsi biomu dünyada biomüxtəlifliyin qorunması baxımından ən kritik bölgələrdən biridir. Abrolhos quru və dəniz landşaftı karbon udma potensialının optimallaşdırılması, biomüxtəlifliyin artırılması və yanğın risklərinin aşağı olması səbəbindən meşələrin bərpası üzrə qlobal prioritet sahədir və bu, iqlim, biomüxtəliflik və icma faydalarını maksimallaşdıran ilk genişmiqyaslı bərpa təşəbbüsü olacaq. Bu layihə mövcud meşə qalıqlarının böyük hissəsinin yerləşdiyi mühafizə olunan ərazilərin bir-biri ilə birləşdirilməsində mühüm rol oynayacaq.
8 750 000 ağacın bərpası, 175 min ton CO2*-nin udulması və 1980 hektar ərazinin yenidən canlandırılması.
Aktiv ağacəkmə müəyyən məqsədlərə çatmaq üçün meşə örtüyü az olan və ya heç olmayan ərazilərdə tinglərin əkilməsidir.
Köməkçi təbii bərpa ərazidəki mövcud toxumların və ya yaxınlıqdakı ağaclardan yayılan toxumların cücərməsinə mane olan amillərin (məsələn: otlaq, yanğın, invaziv bitkilər) aradan qaldırılması ilə meşənin öz-özünə bərpa olunması prosesidir.
Tətbiqi nukleasiya (Ağac adacıqları) əkilməmiş sahələr arasında təbii bərpanı stimullaşdırmaq məqsədilə ağacların qruplar, klasterlər və ya sıralar şəklində müəyyən nöqtələrdə əkilməsini nəzərdə tutan zənginləşdirici əkmə formasıdır.
37 növdən ibarət müxtəlif yerli ağac qrupu, o cümlədən:
Braziliyanın Amazon və Atlantik meşələrinin mühafizəsi və yenidən bərpası iqlim üçün böyük əhəmiyyət kəsb etməklə yanaşı, dünyadakı ən mühüm biomüxtəliflik və şirin su mənbələrini qoruyacaq.
Amazon artıq ilkin meşə örtüyünün təxminən 20%-ni itirib. Biomüxtəliflik mərkəzi sayılan Atlantik meşəsi Avropa müstəmləkəçiliyi dövründən bu yana öz sahəsinin 80%-dən çox hissəsini itirmişdir. Alimlər xəbərdarlıq edirlər ki, meşə qırılması davam edərsə, region geri dönüşü olmayan nöqtəni keçə bilər və bu da həm bölgə, həm də bütün ölkə miqyasında ağır iqlim fəsadlarına səbəb olar.
Hər iki biomda meşələrin bərpası inkişafın yeni və yaşıl paradiqmasını təmsil edir. Meşələrin bərpası üzrə səylər iqlim və ətraf mühitə fayda verməklə yanaşı, yerli icmaları prosesə cəlb edəcək, onlara birbaşa mənfəət gətirəcək və bərpa zənciri vasitəsilə yerli davamlı iqtisadiyyatı stimullaşdıracaq. Buna nail olmaq üçün karbon udma potensialını, biomüxtəlifliyi və sosial faydaları maksimuma çatdırmaq məqsədilə müxtəlif metodlar fərqli regionlara və reallıqlara uyğunlaşdırılacaq.
Amazon biomunda layihə dörd regionda həyata keçiriləcək:
2 milyon ağacın bərpası, 40 min ton CO2*-nin udulması və 1054 hektar torpaq sahəsinin yenidən canlandırılması.
Ağac əkilməsi: meşə örtüyü olmayan ərazilərdə konkret məqsədlər üçün tinglərin basdırılması.
Birbaşa toxum səpini: ərazinin kənar müdaxilələrdən qorunması şərtilə, təbii bərpaya imkan verən toxumların (üstünlük ekoloji cəhətdən rəngarəng, yerli toxum qarışıqlarına verilir) aktiv şəkildə səpilməsi. Bu kateqoriya gənc ağacların əkilməsi metodundan fərqlənir.
Köməkçi təbii bərpa: təhlükələrin aradan qaldırılması (məsələn, otlaq, yanğın, invaziv bitkilər) əvvəllər torpaqda artıq mövcud olan toxumlardan və ya yaxınlıqdakı ağaclardan təbii toxum yayılması ilə meşəlik ərazinin təbii şəkildə yenidən böyüməsinin qarşısını alırdı. Bu hər hansı aktiv ağac əkilməsini əhatə etmir.
Tətbiqi nukleasiya (ocaqlı bərpa): əkilməmiş sahələr arasında təbii bərpanı stimullaşdırmaq məqsədilə ağacların bütün əraziyə səpələnmiş qruplar, klasterlər və ya sıralar şəklində əkildiyi zənginləşdirici əkin formasıdır.
Aqromeşəçilik: kənd təsərrüfatı məhsuldarlığını və ərazinin ekoloji funksiyasını artırmaq məqsədilə oduncaqlı çoxillik bitki növlərinin (ağaclar, kollar, bambuklar) kənd təsərrüfatı bitkiləri ilə birlikdə məqsədli şəkildə yetişdirilməsi.
Silvopastura (Meşə-otlaq sistemi): ağac örtüyü olmayan otlaq sahələrində oduncaqlı çoxillik növlərin (ağaclar, kollar, bambuklar) məqsədli şəkildə qarışıq əkilməsi və yetişdirilməsidir; bu üsul ərazinin həm kənd təsərrüfatı məhsuldarlığını, həm də ekoloji funksiyasını artıraraq otlaq kimi istifadəsini davamlı edir.
150-dən çox yerli ağac növü və qeyri-oduncaq meşə məhsulları üçün sosiomədəni dəyərə malik ən azı 17 yerli növ, o cümlədən:
Syerra-Nevada-de-Santa-Marta Kolumbiyanın demək olar ki, bütün biomlarını özündə cəmləşdirir. Yüksək biomüxtəlifliyi, endemizmi və bir neçə əvəzolunmaz ekosistemi ilə xarakterizə olunur. Conservation International təşkilatı yerli icmalarla birgə səylər çərçivəsində genişmiqyaslı heyvandarlıq və intensiv məskunlaşma prosesi nəticəsində meşəsizləşməyə və torpaq deqradasiyasına məruz qalmış 1000 hektar ərazini bərpa edəcək. Məqsəd iqlim dəyişikliyinə qarşı uyğunlaşma və davamlılığı artırmaq, müxtəlif flora və fauna növləri üçün kritik ekosistemləri bərpa etmək və meşə qalıqlarının ekoloji vəziyyətini tədricən bərpa etməklə meşə parçalanmasını (fraqmentasiyasını) azaltmaqdır. Layihə həmçinin ağac növlərinin, ekosistemin funksional tiplərinin və landşaft sahələrinin itkisini azaltmağı hədəfləyir.
Syerra-Nevada (Kolumbiya) layihəsi altı qitəni əhatə edən çoxsaylı layihələrdən biridir.
3 207 000 ağacın bərpası, 64 140 ton CO2*-nin udulması və 2850 hektar torpaq sahəsinin yenidən canlandırılması.
Please accept functional cookies to watch this video.
Ağac əkilməsi: meşə örtüyü olmayan ərazilərdə konkret məqsədlər üçün tinglərin basdırılması.
Zənginləşdirici əkin: müəyyən növlərin çatışmazlığı səbəbindən ekoloji cəhətdən deqradasiyaya uğramış və təbii yolla özünü bərpa edə bilməyən meşələrdə əsas ağac növlərinin strateji olaraq yenidən əkilməsi.
113-dən çox növ, o cümlədən:
Priceless Planet Coalition layihəsi vasitəsilə onlar bu hədəfə bir addım da yaxınlaşırlar, belə ki, layihə çərçivəsində Ekvador və Peru boyunca 360 hektar ərazi bərpa ediləcək.
Relyef yüksək hündürlükdə (2500–4500 m) yerləşən sıldırım və qayalı yamaclardan ibarətdir.
1 114 471 ağacın bərpası, 22 289 ton CO2*-nin udulması və 401 hektar torpaq sahəsinin yenidən canlandırılması.
Ağac əkilməsi: meşə örtüyü olmayan ərazilərdə konkret məqsədlər üçün tinglərin basdırılması.
Tamamilə yerli, yüksək dağlıq And növləri — təxminən 80% "Polylepis" növləri və 20% digər yüksək dağlıq And növləri:
Qvatemalanın sıx meşəlikləri göz işlədikcə uzanıb gedən sonsuz bir örtüyü xatırladır. Axı ölkənin adı Nauatl dilində “çoxlu ağacların olduğu yer” mənasını verir. Meşələr ölkə ərazisinin 33%-ini əhatə edir. Həmçinin Qvatemala yerli icmaların təxminən 450 min hektar meşə ekosistemini qoruduğu və davamlı idarə etdiyi dünyaca məşhur Maya Biosfer Qoruğuna ev sahibliyi edir.
Bu layihə Koban şəhəri ətrafında cəmləşib və Qvatemalanın şimal hissəsində, Las-Verapas bölgəsi boyu fəaliyyət göstərəcək. Coğrafi baxımdan ərazi dağlıqdır. Dərələrdən, düzənliklərdən və sıldırım relyefdən ibarətdir. Bu ərazidəki kooperativlər 5000 hektardan çox torpaq sahəsini əhatə edir. Onlar kofe və hil kimi yüksək bazar dəyərinə malik bir çox gəlirli bitkilərin əsas istehsalçısıdır.
Verapas Kooperativləri Federasiyasının (FEDECOVERA) fəaliyyət göstərdiyi ərazi son illərdə deqradasiyaya uğramışdır və hazırda torpağın böyük hissəsi məhsul yetişdirmə potensialı məhdud olan quru otlaqlardan ibarətdir. Aqromeşəçilik modelini mənimsəməklə, ağaclar və kənd təsərrüfatı bitkiləri əkin sahələrini yenidən yaşıllaşdıracaq, məhsuldarlığı artıracaq və landşaftı yaxşılığa doğru dəyişəcək.
500 min ağacın bərpası, 10 min ton CO2*-nin udulması və 670 hektar torpaq sahəsinin yenidən canlandırılması.
Aqromeşəçilik: kənd təsərrüfatı məhsuldarlığını və ərazinin ekoloji funksiyasını artırmaq məqsədilə oduncaqlı çoxillik bitki növlərinin (ağaclar, kollar, bambuklar) kənd təsərrüfatı bitkiləri ilə birlikdə məqsədli şəkildə yetişdirilməsi.
Ağac əkilməsi: meşə örtüyü olmayan ərazilərdə konkret məqsədlər üçün tinglərin basdırılması.
Bu layihə üçün istifadə olunacaq ağac növlərinin əksəriyyəti Qvatemalanın yerli növləridir və FEDECOVERA toxumları Milli Meşə İnstitutundan (INAB) əldə edəcək.
Meksikanın cənub-şərqində yerləşən Oaxaka-Çyapas flaqman landşaftı Şimali Amerikanın biomüxtəlifliyinin 70%-ni özündə cəmləşdirir və meqa-müxtəlifliyinə görə dünyadakı beş ən mühüm regiondan biri hesab olunur. Hər üç landşaft (Syerra-Madre, Syerra-Sur və Oaxaka-Çyapas sahil landşaftları) ümumilikdə 2 618 250 hektar ərazini əhatə edir. Bu ərazinin 17 366 hektarı Priceless Planet Coalition™ proqramı çərçivəsində bərpa imkanı kimi müəyyən edilmişdir. Bu, bufer zonaların meşələşdirilməsi və davamlı istehsal sistemlərinin qurulması vasitəsilə ən azı on Xüsusi Mühafizə Olunan Təbiət Ərazisinin qorunmasına, eləcə də müxtəlif dərəcəli təhlükələrlə üzləşən on beş prioritet heyvan və bitki növünün mühafizəsinə töhfə verəcək.
Meksikanın Oaxaka ştatındakı bu sahə altı qitəni əhatə edən çoxsaylı layihələrdən birinə ev sahibliyi edir.
7 650 000 ağacın bərpası, 153 min ton CO2*-nin udulması və 12 273 hektar torpaq sahəsinin yenidən canlandırılması.
Please accept functional cookies to watch this video.
Aktiv ağac əkilməsi: müəyyən edilmiş hədəflərə çatmaq üçün meşə örtüyü az olan və ya heç olmayan ərazidə tinglərin əkilməsi.
Köməkçi təbii bərpa: ərazidəki toxumlar və ya ətrafdakı ağaclar vasitəsilə meşənin təbii bərpasına mane olan faktorların (otlaq, yanğın, yad bitkilər və s.) aradan qaldırılması.
Zənginləşdirici əkin: müəyyən növlərin çatışmazlığı səbəbindən ekoloji cəhətdən deqradasiyaya uğramış və təbii yolla özünü bərpa edə bilməyən meşələrdə əsas ağac növlərinin strateji olaraq yenidən əkilməsi.
Aqromeşəçilik: kənd təsərrüfatı məhsuldarlığını və ərazinin ekoloji funksiyasını artırmaq məqsədilə oduncaqlı çoxillik bitki növlərinin (ağaclar, kollar, bambuklar) kənd təsərrüfatı bitkiləri ilə birlikdə məqsədli şəkildə yetişdirilməsi.
Silvopastura (Meşə-otlaq sistemi): ağac örtüyü olmayan otlaq sahələrində oduncaqlı çoxillik növlərin (ağaclar, kollar, bambuklar) məqsədli şəkildə qarışıq əkilməsi və yetişdirilməsidir; bu üsul ərazinin həm kənd təsərrüfatı məhsuldarlığını, həm də ekoloji funksiyasını artıraraq otlaq kimi istifadəsini davamlı edir.
Tətbiqi nukleasiya (ağac adacıqları): ağacların qruplar, klasterlər və ya sıralar şəklində müəyyən ərazidə səpələnmiş halda əkilməsini nəzərdə tutan zənginləşdirici əkin formasıdır. Bu metod əkilməmiş sahələr arasındakı boşluqlarda təbii bərpanı stimullaşdırmaq məqsədi daşıyır.
Tropik meşələr:
İynəyarpaqlı meşə:
Mezofil meşə:
Tropik quru meşə:
Manqrov meşələri:
Konqo Demokratik Respublikasında (KDR) İdiofa yaxınlığındakı yüksəkliklərin təbiəti ciddi meşəsizləşmədən zərər çəkmişdir. Regionda təbii resursların həddindən artıq istismarı torpağın və bitki örtüyünün ciddi deqradasiyasına səbəb olmuş, bu da 1,5 milyondan çox yerli sakini iqlim dəyişikliyi və təbii fəlakətlər qarşısında müdafiəsiz qoymuşdur. Son 50 il ərzində ümumilikdə 240 min hektardan çox meşə sahəsi məhv edilmişdir.
Layihə yerli çayları, o cümlədən nəhəng Konqo hövzəsinin tropik meşələri ilə sərhəd təşkil edən Kasai çayını qoruyan parçalanmış meşə sahələrini gücləndirəcəkdir. Layihə ərazisi tropik və rütubətli iqlimi, həmçinin ağac əkilməsi üçün ən əlverişli dövr olan doqquz aylıq yağışlı mövsümü (sentyabrdan maya qədər) ilə xarakterizə olunur.
4.350.000 ağacın bərpası, 87 min ton CO2*-nin udulması və 4350 hektar torpaq sahəsinin yenidən canlandırılması.
Ağac əkilməsi: meşə örtüyü olmayan ərazilərdə konkret məqsədlər üçün tinglərin basdırılması.
Köməkçi təbii bərpa: meşə sahəsinin torpaqda mövcud olan və ya yaxınlıqdakı ağaclardan təbii yolla yayılan toxumlar hesabına yenidən canlanmasına mane olan təhdidlərin (məsələn: otlaq, yanğın, invaziv bitkilər) aradan qaldırılması. Bura hər hansı aktiv ağacəkmə fəaliyyəti daxil deyil.
Aqromeşəçilik: kənd təsərrüfatı məhsuldarlığını və ərazinin ekoloji funksiyasını artırmaq məqsədilə oduncaqlı çoxillik bitki növlərinin (ağaclar, kollar, bambuklar) kənd təsərrüfatı bitkiləri ilə birlikdə məqsədli şəkildə yetişdirilməsi.
Meşə və landşaftın bərpası, Keniyanın Paris Sazişi üzrə milli səviyyədə müəyyən edilmiş ehdəliklərinin əsas sütunlarından biridir. Beləliklə, bu layihə Keniyanın emissiyaları məhdudlaşdırmaq, həmçinin meşə və aqromeşəçilik landşaftlarında karbonun udulması səylərinə mühüm töhfə verəcəkdir.
Bunun yerli icmalar üzərindəki təsiri əhəmiyyətli dərəcədə olacaqdır. Bu mühüm su hövzələrində meşə örtüyünün bərpası rütubətin torpaqda daha yaxşı toplanmasını təmin edərək, suyun çaylara və axınlara ötürülməsini tənzimləyir. Ağac kökləri çay sahillərində torpağı bir-birinə bağlayaraq eroziyanın qarşısını alacaq və çayın aşağı axarlarında suyun təmizliyini artıracaq. Eyni zamanda, qida istehsalı da yaxşılaşacaqdır. Hövzənin bərpası dayanıqlı su təminatına yol açacaq, eyni zamanda əkilən qiymətli meyvə ağacları yerli əhalinin qidalanması və satış vasitəsilə gəlir əldə etməsi üçün yeni imkanlar yaradacaq.
Keniyanın yarıquraq ekoloji zonasında, daxili hissədə yerləşən Makuli Nzaui landşaftı il boyu şiddətli quraqlıqlara məruz qalır. Beləliklə, genişmiqyaslı ağac əkilməsi üçün yalnız iki yağışlı dövr qalır. Əsasən dağlıq olan qayalı və qumlu torpaqların qarışığından ibarət bu ərazidə Makuli və Nzaui meşələrinin yerləşdiyi iki böyük yüksəklik/dağ mövcuddur (bu meşələrin bir hissəsi rəsmi qorunan ərazilər statusuna malikdir).
Meşə ilə örtülmüş yüksəkliklər arasındakı düzənliklərdə əkinçilik üstünlük təşkil edir, daha düz və susuz yerlər isə əsasən mal-qara otlaqları kimi istifadə edilir.
Please accept functional cookies to watch this video.
890 400 ağacın bərpası, 17 808 ton CO2*-nin udulması və 3545 hektar torpaq sahəsinin yenidən canlandırılması.
Ağac əkilməsi: meşə örtüyü olmayan ərazilərdə konkret məqsədlər üçün tinglərin basdırılması.
Zənginləşdirici əkin: müəyyən növlərin çatışmazlığı səbəbindən ekoloji cəhətdən deqradasiyaya uğramış və təbii yolla özünü bərpa edə bilməyən meşələrdə əsas ağac növlərinin strateji olaraq yenidən əkilməsi.
Köməkçi təbii bərpa: təhlükələrin aradan qaldırılması (məsələn, otlaq, yanğın, invaziv bitkilər) əvvəllər torpaqda artıq mövcud olan toxumlardan və ya yaxınlıqdakı ağaclardan təbii toxum yayılması ilə meşəlik ərazinin təbii şəkildə yenidən böyüməsinin qarşısını alırdı. Bu hər hansı aktiv ağac əkilməsini əhatə etmir.
Aqromeşəçilik: kənd təsərrüfatı məhsuldarlığını və ərazinin ekoloji funksiyasını artırmaq məqsədilə oduncaqlı çoxillik bitki növlərinin (ağaclar, kollar, bambuklar) kənd təsərrüfatı bitkiləri ilə birlikdə məqsədli şəkildə yetişdirilməsi.
Alaotra gölü Madaqaskarın ən böyük gölüdür. Bura həm də su hövzəsi adanın əsas düyüçülük regionunu su ilə təmin edən və şirinsulu balıq istehsalına töhfə verən Ramsar sahəsidir. Bərpa fəaliyyətlərinin mərkəzində duran ərazi Alaotra gölü bölgəsinin yaxınlığında olub, Zahamena və Ankeniheny-Zahamena dəhlizi mühafizə zonaları ilə bitişikdir. Madaqaskarda yerli biliklərə və elmə əsaslanan, müxtəlif xərclərə qənaət edən bərpa strategiyalarını özündə birləşdirən bu miqyasda ikinci bir bərpa proqramı yoxdur. Yerli tərəfdaşlar tərəfindən idarə olunan bu mühüm layihə həm iqlimlə bağlı hədəflərə çatılmasına, həm də yerli icmaların rifahına və təbiətin bərpasına xidmət edəcək.
Şirinsu mənbələri, su hövzələri və nəm torpaqlar
9 milyon ağacın bərpası, 180 min ton CO2*-nin udulması və 3 min hektar torpaq sahəsinin yenidən canlandırılması.
Aktiv ağac əkilməsi: müəyyən edilmiş hədəflərə çatmaq üçün meşə örtüyü az olan və ya heç olmayan ərazidə tinglərin əkilməsi.
Köməkçi təbii bərpa: ərazidəki toxumlar və ya ətrafdakı ağaclar vasitəsilə meşənin təbii bərpasına mane olan faktorların (otlaq, yanğın, yad bitkilər və s.) aradan qaldırılması.
Tətbiqi nukleasiya (ağac adacıqları): ağacların qruplar, klasterlər və ya sıralar şəklində müəyyən ərazidə səpələnmiş halda əkilməsini nəzərdə tutan zənginləşdirici əkin formasıdır. Bu metod əkilməmiş sahələr arasındakı boşluqlarda təbii bərpanı stimullaşdırmaq məqsədi daşıyır.
Aqromeşəçilik: kənd təsərrüfatı məhsuldarlığını və ərazinin ekoloji funksiyasını artırmaq məqsədilə oduncaqlı çoxillik bitki növlərinin (ağaclar, kollar, bambuklar) kənd təsərrüfatı bitkiləri ilə birlikdə məqsədli şəkildə yetişdirilməsi.
Birbaşa toxum səpini: ərazinin kənar müdaxilələrdən qorunması şərtilə, təbii bərpaya imkan verən toxumların (üstünlük ekoloji cəhətdən rəngarəng, yerli toxum qarışıqlarına verilir) aktiv şəkildə səpilməsi. Bu kateqoriya gənc ağacların əkilməsi metodundan fərqlənir.
Yerli növlər:
ANR növləri:
Birbaşa əkin növləri:
Zənginləşdirici əkin növləri:
Aqromeşəçilik növləri:
Malavinin şimal regionunda yerləşən Mzimba rayonu, əsrin əvvəlindən bəri ölkənin üzləşdiyi genişmiqyaslı meşə qırılmalarından kənarda qalmamışdır. Ağaclar kəsildikdə torpağı yerində saxlayan köklər də onlarla birlikdə məhv olur. Hər dəfə güclü yağışlar yağdıqda eroziya baş verir və münbit torpaq qatı yuyulub gedir. Bu isə ərzaq təhlükəsizliyini, yaşayış sahələrini və infrastrukturu təhlükə altına qoyur.
Bu layihə, biomüxtəliflik üçün yaşayış mühiti təmin edən torpağın qorunması ilə yanaşı, yerli əhaliyə də əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərəcəkdir. Təkcə 2020–2021-ci il əkin mövsümündə tərəfdaşımız "Wells for Zoë" kənd icmalarına 1,7 milyon yerli ağac tinginin əkilməsinə kömək etmiş, eyni zamanda 1,5 milyona yaxın toxumun birbaşa səpinini həyata keçirmişdir. 2005-ci ildə əsası qoyulmuş təşkilat həmçinin regionda qadınların səlahiyyətləndirilməsinin uzunmüddətli müdafiəçisi və müttəfiqi olmuş, yerli Enyezini orta məktəbində təhsil alan qız şagirdlərə maliyyə və akademik dəstək göstərmişdir.
Bu layihə vasitəsilə məktəb ərazisində icma tingliyi yaradılacaq və meyvə, göbələk, eləcə də ənənəvi dərman bitkiləri kimi meşə məhsullarının toplanması və satışından əldə olunan gəlirin əsas faydalananları yerli qadınlar olacaqdır. Malavi hökumətinin meşə qırılmasına qarşı qətiyyətli mövqe tutması ilə (2017-ci ildə "Milli Bərpa Planı"nı hazırlayan ilk Afrika dövlətlərindən biri kimi) bu layihə ölkənin və regionun ətraf mühitin deqradasiyasına qarşı mübarizə səylərinə mühüm bir töhfə olacaqdır.
Enyezini Mzimba rayonunun şimal bölgəsində yerləşir. Ərazi üçün səciyyəvi olan Miombo meşəlikləri təpələrdə və qayalıqlarda yayılmışdır. Landşaft iki fərqli fəsillə xarakterizə olunur: may ayından oktyabrın sonuna qədər davam edən soyuq və quraq dövr, həmçinin dekabrdan aprelə qədər davam edən isti və yağışlı dövr.Coğrafi baxımdan bu sahə, zirvəsi fərqli iri qaya parçaları ilə seçilən Cenceve (Jenjewe) dağı ilə tanınır. Ərazinin geniş hissəsi yayılmış eroziya problemləri ilə səciyyələnən təpəlik relyefə malikdir. Yağışlı mövsüm boyunca dərin yarğanlar genişlənərək həm yerli əhalinin, həm də mal-qaranın hərəkəti üçün böyük çətinliklər yaradır.
5 101 877 ağacın bərpası, 95 min ton CO2*-nin udulması və 2500 hektar torpağın yenidən canlandırılması.
Ağac əkilməsi: meşə örtüyü olmayan ərazilərdə konkret məqsədlər üçün tinglərin basdırılması.
Köməkçi təbii bərpa: meşə sahəsinin torpaqda mövcud olan və ya yaxınlıqdakı ağaclardan təbii yolla yayılan toxumlar hesabına yenidən canlanmasına mane olan təhdidlərin (məsələn: otlaq, yanğın, invaziv bitkilər) aradan qaldırılması. Bura hər hansı aktiv ağacəkmə fəaliyyəti daxil deyil.
Sahilyanı ərazilərin bərpası: deqradasiyaya uğramış bataqlıq və ya çaykənarı ərazinin ekoloji funksiyasını yaxşılaşdırmaq üçün su axınlarına və bitki örtüyünə xüsusi müdaxilələr.
Yerli meşə ağacları:
Emirates Nature, WWF ilə əməkdaşlıqda, Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə Təşkilatı və Dünya Resursları İnstitutu ilə birlikdə Mastercard tərəfindən həyata keçirilən Priceless Planet Coalition vasitəsilə manqrov ekosistemlərini bərpa etməyi hədəfləyir. Layihənin məqsədi növbəti iki-altı il ərzində Şimali Əmirliklərdə təxminən 10 hektar manqrov və əlaqəli sahil ekosistemlərini bərpa etməkdir.
Sahil mavi karbon ekosistemləri (məsələn, manqrovlar) iqlim dəyişikliyinin risklərini və təsirlərini azaltmağa kömək etməklə yanaşı, bir çox əlavə faydalar da təmin edir. Onlar biomüxtəliflik üçün vacib yaşayış yerləri təklif edir, yerli balıqçılıq istehsalını artırır və sahil icmalarını eroziya və fırtınalardan qoruyur. Bununla belə, manqrovlar meşələrin qırılması, sahil inkişafı, çirklənmə və iqlim dəyişikliyi də daxil olmaqla bir çox təhlükə ilə üzləşirlər.
Manqrovlar, dəniz otları və palçıqlar da daxil olmaqla müxtəlif yaşayış yerlərini əhatə edən sahil mənzərəsi.
50 min ağacın bərpası, 1000 ton CO2*-nin udulması və 10 hektar ərazinin yenidən canlandırılması.
Ağac əkilməsi: meşə örtüyü olmayan ərazilərdə konkret məqsədlər üçün tinglərin basdırılması.
Köməkçi təbii bərpa: meşə sahəsinin torpaqda mövcud olan və ya yaxınlıqdakı ağaclardan təbii yolla yayılan toxumlar hesabına yenidən canlanmasına mane olan təhdidlərin (məsələn: otlaq, yanğın, invaziv bitkilər) aradan qaldırılması. Bura hər hansı aktiv ağacəkmə fəaliyyəti daxil deyil.
Manqrov ağaclarının bərpası: deqradasiyaya uğramış manqrov ağacı sahəsinin ekoloji funksiyasını yaratmaq və ya artırmaq üçün hidroloji axınlara və ya bitki örtüyünə xüsusi müdaxilələr.
BƏƏ-də ən çox rast gəlinən və üstünlük təşkil edən manqrov növü boz və ya ağ manqrovdur (Avicennia marina).
2021-ci ildə Britaniya Kolumbiyası qeydə alınmış tarixdə ən pis təbii fəlakətlərdən bəzilərini yaşadı. Litton Dərəsi meşə yanğını rekord həddə istidən və bir qığılcımdan yaranan yanğın nəticəsində bir neçə dəqiqə ərzində Litton şəhərini məhv etdikdən sonra bütün dünyada manşetlərə çevrildi. Bu yanğın şərqə doğru yayıldı və Nikola Vadisi su hövzəsinin geniş bir hissəsini külə çevirdi. Yanğının cənub sərhədi yaxınlığında, o, Nikola Vadisi boyunca yayıldı və bir neçə yerli icmanın yaşadığı Nikola su hövzəsinin demək olar ki, bütün qərb yarısını külə döndərdi.
Bu meşəbərpa sahəsi 2021-ci ildə Litton Dərəsi meşə yanğını nəticəsində təsirlənmiş və yüksək şiddətlə yanaraq ağacların təxminən 100%-ni məhv etmiş ərazidə yerləşir. Bu ərazi Britaniya Kolumbiyasında Tompson çayının sub-hövzəsi olan Nikola Vadisində yerləşir.
Bölgə vilayətin 21 əsas ekosistem növünün yarısından çoxunu, o cümlədən nadir və unikal çəmənlik ekosistemlərini, yaş dağ silsilələrini və Kanadadakı ən quraq, ən isti səhraları ehtiva edir. Əsas göl və çaylar arasında Adams gölü, Şusvap gölü, Tompson çayı, Similkamin çayı və Nikola çayı var. Bölgənin yerüstü ekosistemləri Kaliforniya iri buynuzlu qoyunu, qara ayı, koyotlar və daha çoxu üçün yaşayış yeri təmin edir. Çaylar və göllər həmçinin müxtəlif növlər, o cümlədən poladbaş və öküz alabalığı üçün yaşayış mühiti təmin edir.
Son on il ərzində region meşə yanğınları, daşqınlar və meşə zərərvericilərinin yayılması kimi bir neçə böyük təbii fəlakət hadisəsi ilə qarşılaşmışdır. İqlim dəyişikliyinin gələcəkdə bu hadisələrin tezliyini artıracağı gözlənilir.
400 min ağacın bərpası, 8 min ton CO2*-nin udulması və 282 hektar ərazinin yenidən canlandırılması.
Aktiv ağac əkilməsi: xüsusi məqsədlərə çatmaq üçün meşə örtüyü az və ya heç olmayan, meşə yanğını təsirinə məruz qalmış ərazidə yerli ağac tinglərinin əkilməsi.
Bu növlər bölgəyə məxsusdur və 2021-ci ildə Litton Dərəsində meşə yanğını nəticəsində məhv olmuş meşə mühitini bərpa etmək üçün strateji şəkildə əkiləcək. Onlar ərazinin quru meşə tipində inkişaf etmək qabiliyyətinə malikdirlər və regional vəhşi təbiət üçün mühüm ekoloji funksiyaları təmin edəcəklər.
Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə Təşkilatı, Appalaçın deqradasiyaya uğramış mədən sahələrini bərpa etmək üçün Green Forests Work (GFW) ilə əməkdaşlıq edir. Məqsəd kömür sənayesinin azalmasından təsirlənən qraflıqların iqtisadiyyatını və ətraf mühitini canlandırmaq və iş yerləri yaratmaqdır. GFW keçmiş kömür mədənlərini bərpa edəcək, tükənməkdə olan meşə növlərini (məsələn, qısa yarpaqlı şam-yüksək palıd meşəsi) əkərək hava və su keyfiyyətini yaxşılaşdırmağa, meşə dayanıqlığını artırmağa, artan karbon yığılması ilə iqlim dəyişikliyini azaltmağa, tozlandırıcılar üçün çox mövsümlü tozcuq və nektar mənbələri təmin etməyə və yerləri vəhşi təbiət üçün daha məhsuldar etməyə kömək edəcək.
100 min ağacın bərpası, 2 min ton CO2*-nin udulması və 60 hektar ərazinin yenidən canlandırılması.
Aktiv ağac əkilməsi: müəyyən edilmiş hədəflərə çatmaq üçün meşə örtüyü az olan və ya heç olmayan ərazidə tinglərin əkilməsi.
Layihə ərazisində şərqi Kentukki və Kamberlend yaylası üçün xarakterik olan qısayarpaqlı şam və dağlıq palıd meşələri yenidən salınacaq.
*Qlobal bərpa verilənlər bazalarından götürülmüş quru və rütubətli tropik artım templərinin aşağı göstəricilərinə əsasən, beş il ərzində hər ağac tərəfindən udulan təxmini karbon miqdarı 20 kq CO2 təşkil edir.
Priceless Planet Coalition-nun hər bir bərpa layihəsinin real karbon təsiri, monitorinq prosesi boyu toplanmış məlumatlar əsasında beş ildən sonra qiymətləndiriləcək. ↩